Περισσότερες πληροφορίες



Εγκυκλοπαίδεια Παιδικού & Λαϊκού Εντύπου

Το Ίδρυμα Σ.Ο.Φ.Ι.Α. επιδιώκει τη δημιουργία Εγκυκλοπαίδειας Παιδικού και Λαϊκού Εντύπου, ένα τεκμηριωμένο ιστορικό ντοκουμέντο που θα αναπαράγει τη διαχρονική ψυχαγωγική διάθεση των δημιουργών του και επιπρόσθετα θα προσφέρει ένα ταξίδι στο ελληνικό λαϊκό έντυπο ορθά ταξινομημένο και συγκεντρωμένο. Όραμά μας είναι η δημιουργία μίας ολοκληρωμένης και αξιόπιστης πηγής πληροφοριών προς αξιοποίηση αφενός από πλήθος ερευνητών, μελετητών διαφορών ειδικοτήτων, και αφετέρου από εκπαιδευτικούς και παιδιά.

Το Ίδρυμα Σ.Ο.Φ.Ι.Α. διαχειρίζεται μία από τις μεγαλύτερες, σε μέγεθος, συλλογές έντυπου υλικού. Η συλλογή έχει παραχωρηθεί από τον Πρόεδρο του Ιδρύματος, κ. Ρένο Μιχαηλίδη. Στη συλλογή εμπεριέχονται σπάνια Λαϊκά Έντυπα όλων των κατηγοριών και μεγεθών. Για κάθε έντυπο ή και κατηγορία εντύπων συλλέγονται πληροφορίες για τη δημιουργία, τη χρήση και την πολιτιστική τους σημασία στην περίοδο που ανήκουν.

Τα κείμενα της ελληνικής παραλογοτεχνίας/ λαϊκής παραφιλολογίας, είτε περιφρονήθηκαν είτε αγνοήθηκαν επιμελώς μέχρι σήμερα, αδιαμφισβήτητα όμως συνιστούν ένα σύνολο αξιόπιστων μαρτυριών ως για τη χρονική περίοδο στην οποία αναφέρονται, σε ότι αφορά κυρίως στο επίπεδο της ιστορίας των νοοτροπιών και της ιδεολογίας στον ελλαδικό χώρο.

Η μοναδική προσφορά του έργου έγκειται στο γεγονός ότι τα κείμενα της παραλογοτεχνίας και, γενικότερα, τα είδη του αστικού παραλογοτεχνικού αναγνώσματος δεν έχουν διερευνηθεί στην Ελλάδα. Τα κείμενα της παραλογοτεχνίας, σε αντίθεση με τα περισσότερα έργα της λόγιας λογοτεχνίας και της «αναγνωρισμένης και επίσημης» κουλτούρας, παρουσιάζουν ένα σημαντικό στοιχείο, ιδιαίτερο χρήσιμο στους επιστήμονες. Η ενασχόληση με τη συλλογή, καταγραφή, ταξινόμηση και ερμηνεία ενός υλικού κύρια αγροτικής προέλευσης, όπως τα δημοτικά τραγούδια, οι δοξασίες και οι θρύλοι, τα παραμύθια και οι μύθοι, οι ενδυμασίες, τα αντικείμενα λαϊκής τέχνης, οι θρήνοι, τα αλφαβητάρια και, ευρύτερα ότι συνιστά αυτό που οι λαογράφοι, οι εθνολόγοι και οι ιστορικοί αποκαλούν λαϊκό πολιτισμό και λαϊκή κουλτούρα αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερων επιστημών, πηγή στοιχείων παράπλευρων της αναγνωρισμένης και λόγιας κουλτούρας, ένα αυθεντικό βαρόμετρο της κοινωνικής ευαισθησίας της εποχής.

Το έργο:

Η δομή του έργου περιλαμβάνει έναν εισαγωγικό τόμο για την ιστορία του ελληνικού λαϊκού εντύπου και των δημιουργών του (ανώνυμων και επώνυμων «λαϊκών» συγγραφέων, εκδοτών, παλαιοπωλών, συλλεκτών).

Οι κυριότεροι τομείς τους οποίους θα διαπραγματευτούμε είναι:

  • Λαϊκό μυθιστόρημα (βιβλία και φυλλάδια)
  • Κωμικοί λαϊκοί ήρωες (γενικοί, Καραγκιόζης)
  • Κόμικς (φυλλάδια παραλογοτεχνίας)
  • Παραμύθια (λαϊκές εκδόσεις)
  • Ερωτικά (αισθηματικά)
  • Δράσης (περιπέτειες, αστυνομικά, κατασκοπευτικά, αθλητικά, φανταστικά)
  • Ποικίλης ύλης περιοδικά
  • Εκπαιδευτική - Παιδική Λογοτεχνία


Οι τομείς αυτοί δεν αφορούν υποχρεωτικά σε έναν μόνο τόμο, αλλά μπορεί να επεκτείνονται και σε περισσότερους. Μπορεί να έχουν τη μορφή άλμπουμ, χρηστικών οδηγών ή φυλλαδίων, οδηγών για συλλέκτες και άλλους ενδιαφερόμενους. Τέλος το έργο θα συμπληρώνεται με τόμους λευκωμάτων με εξώφυλλα βιβλίων και περιοδικών και γενικότερων λαϊκών εντύπων.

Το έργο θα αποτελείται από 22 τόμους:

  1. Εισαγωγικός τόμος για την ιστορία του Ελληνικού Λαϊκού εντύπου και των δημιουργών του
  2. Λαϊκό Μυθιστόρημα – Ληστρικό είδος
  3. Λαϊκό Μυθιστόρημα – Αισθηματικό είδος
  4. Λαϊκό μυθιστόρημα – Αστυνομικό είδος
  5. Λαϊκό Μυθιστόρημα – Περιπετειώδες
  6. Λαϊκό Μυθιστόρημα – Θρησκευτικό είδος
  7. Λαϊκό Μυθιστόρημα – Πολεμικό και ιστορικό είδος
  8. Λαϊκό Μυθιστόρημα – Φανταστικό και τρόμου
  9. Λαϊκό Μυθιστόρημα – Φυγής (ζούγκλα, εξωτικά, ταξιδιωτικά)
  10. Κωμικοί λαϊκοί ήρωες (γενικοί, Καραγκιόζης)
  11. Ελληνικά κόμικς α) μέχρι το 1970, β) από το 1970
  12. Λαϊκό παραμύθι (λαϊκές εκδόσεις)
  13. Ερωτικά (αισθηματικά, αισθησιακά, πορνογραφικά)
  14. Ποικίλης ύλης περιοδικά
  15. Εκπαιδευτικά: α) Παιδική Λογοτεχνία, β) Αναγνωστικά βοηθήματα
  16. Πολιτικά περιοδικά / Χρονικά
  17. Κινηματογραφικά
  18. Σατυρικά περιοδικά
  19. Μουσική / Λαϊκό Τραγούδι / Στίχοι
  20. Λαϊκή ζωγραφική, εικονογραφία και τέχνη
  21. Λαϊκή τέχνη
  22. Λαϊκή Αγιογραφία


Το βάρος δε θα επικεντρώνεται στον πρόλογο και άλλα εισαγωγικά στοιχεία αλλά στην παρουσίαση των έργων καθαυτών. Θα υπάρχει επαρκής τεκμηρίωση του ιστορικού πλαισίου, ανάλυση, οριοθέτηση, και υπομνηματισμός του παρουσιαζόμενου υλικού που ανήκει στη θεματική ενότητα του τόμου, επαρκής δικαιολόγηση της επιλογής των κειμένων και των αποσπασμάτων καθώς και ολοκληρωμένη επιμέλεια τους ώστε ο τόμος να είναι εύχρηστος για κάθε αναγνώστη.

Ενδεχομένως οι τόμοι θα περιλαμβάνουν ή και θα έχουν συνολικά τη μορφή άλμπουμ, χρηστικών οδηγών ή φυλλαδίων, οδηγών για συλλέκτες και άλλους ενδιαφερόμενους.

Η σημασία της δημιουργίας της Εγκυκλοπαίδειας

  • Συλλεκτική, εφόσον συγκεντρώνει ξεχασμένα και δυσεύρετα πνευματικά έργα.
  • Πολιτισμική/λαογραφική, εφόσον φέρνει σε επαφή το αναγνωστικό κοινό με πολύτιμα στοιχεία της πολιτιστικής μας παράδοσης, μερικά από τα οποία επιβιώνουν ακόμα, και συμβάλλει στην βαθύτερη ανίχνευση της πολιτισμικής ταυτότητας του ελληνικού λαού.
  • Ιστορική, εφόσον συμβάλλει –μέσα και από αυτόν τον ιδιαίτερο τρόπο- στο να κατανοήσουν οι αναγνώστες την ελληνική ιστορία και σημαντικές πτυχές της. Προσεγγίζει θέματα της κοινωνικής και δημόσιας ιστορίας, αναλύοντας εκφάνσεις της καθημερινότητας, της κουλτούρας των λαϊκών και άλλων στρωμάτων.
  • Ψυχαγωγική, εφόσον πολλά από τα έντυπα αυτά τέρπουν και διασκεδάζουν ακόμη και σήμερα τους αναγνώστες τους.
  • Εκδοτική προσφοράς διαχρονικής αξίας, εφόσον μπορεί να αποτελέσει πραγματικό έργο αναφοράς για δεκαετίες ολόκληρες για πανεπιστημιακούς και φοιτητές, για όσους ασχολούνται με τη λαογραφία και το λαϊκό πολιτισμό, καθώς και για το ευρύ κοινό.


Για περισσότερες πληροφορίες παρακαλούμε να επικοινωνήσετε μαζί μας.

επιστροφή στην Εγκυκλοπαίδεια


E-mail: sofia@sofia-foundation.gr